สำหรับผู้ประกอบการที่กำลังจะเริ่มผลิต นำเข้า หรือจำหน่ายอาหารและอาหารเสริมในประเทศไทย “คัมภีร์” เล่มแรกที่คุณต้องทำความเข้าใจคือ พระราชบัญญัติอาหาร พ.ศ. 2522 ครับ กฎหมายฉบับนี้เปรียบเสมือนธรรมนูญที่ควบคุมมาตรฐานและความปลอดภัยของอาหารทั่วประเทศ หากทำผิดกฎระเบียบที่ระบุไว้ในนี้ ไม่เพียงแต่จะโดนค่าปรับมหาศาล แต่ยังเสี่ยงต่อการถูกระงับธุรกิจอีกด้วย

วันนี้ ThaiFDA.com จะสรุปใจความสำคัญของ พรบ. อาหาร 2522 ในส่วนที่เกี่ยวข้องกับการทำธุรกิจและการโฆษณามาให้เข้าใจง่ายๆ ภายใน 5 นาทีครับ

พรบ. อาหาร 2522 คืออะไร? และมีวัตถุประสงค์เพื่ออะไร?

พระราชบัญญัติอาหาร พ.ศ. 2522 คือกฎหมายหลักที่ให้อำนาจสำนักงานคณะกรรมการอาหารและยา (อย.) ในการควบคุมดูแลอาหารให้มีคุณภาพ มาตรฐาน และปลอดภัยต่อผู้บริโภค

วัตถุประสงค์หลัก:

1. คุ้มครองความปลอดภัยของผู้บริโภค: ป้องกันอาหารปลอม อาหารผิดมาตรฐาน และอาหารที่ไม่บริสุทธิ์

2. ควบคุมคุณภาพมาตรฐานอาหาร: กำหนดเกณฑ์การผลิต การบรรจุ และการแสดงฉลาก

3. ควบคุมการโฆษณา: ป้องกันการโอ้อวดสรรพคุณเกินจริง โดยเฉพาะในกลุ่มผลิตภัณฑ์เสริมอาหาร

3 ส่วนสำคัญที่ผู้ประกอบการต้อง “เช็คลิสต์”

หากคุณอ่านกฎหมายฉบับเต็มอาจจะมึนงงกับภาษากฎหมาย แต่สำหรับเจ้าของแบรนด์ ให้โฟกัสที่ 3 ส่วนนี้ครับ:

1. การควบคุมการผลิตและนำเข้า (มาตรา 14 – 24)

ก่อนจะขายได้ คุณต้องมี “ใบอนุญาต” เสียก่อน

• การผลิต: ต้องขออนุญาตตั้งโรงงานผลิตอาหาร (สบ. 1 หรือ อ. 2)

• การนำเข้า: ต้องมีใบอนุญาตนำเข้าอาหาร (อ. 6 หรือ อ. 7)

• การขึ้นทะเบียนตำรับอาหาร: อาหารบางประเภทต้องส่งสูตรให้ อย. ตรวจสอบก่อนได้รับเลขสารบบ (เลข อย. 13 หลัก)

2. มาตรฐานและการแสดงฉลาก (มาตรา 6)

อย. มีอำนาจกำหนดว่าอาหารแต่ละประเภทต้องมีมาตรฐานอย่างไร และฉลากต้องระบุอะไรบ้าง เช่น ชื่ออาหาร, ส่วนประกอบ, วันหมดอายุ และคำเตือนบังคับ

3. การควบคุมการโฆษณา (มาตรา 40 – 41)

ส่วนนี้คือหัวใจสำคัญของการขอ ฆอ. ครับ

• มาตรา 40: ห้ามโฆษณาคุณประโยชน์ คุณภาพ หรือสรรพคุณของอาหารอันเป็นเท็จหรือเป็นการหลอกลวงให้เกิดความหลงเชื่อโดยไม่สมควร

• มาตรา 41: การโฆษณาสรรพคุณผ่านสื่อ (วิทยุ, ทีวี, ออนไลน์, สิ่งพิมพ์) ต้องได้รับอนุญาตข้อความ เสียง หรือภาพจากผู้อนุญาตก่อน

บทลงโทษที่คุณควรรู้ (โทษหนักกว่าที่คิด!)

การฝ่าฝืน พรบ. อาหาร 2522 มีโทษทั้งจำและปรับ โดยอัพเดทโทษที่พบบ่อยในปี 2569 มีดังนี้:

สรุป: ทำไมต้องทำตาม พรบ. อาหาร 2522?

นอกจากเรื่องของกฎหมายแล้ว การทำตาม พรบ. อาหาร 2522 คือการสร้าง “ความเชื่อมั่น (Trust)” ให้กับแบรนด์ของคุณ ในยุคที่ผู้บริโภคสามารถตรวจสอบข้อมูลได้เพียงปลายนิ้ว การมีเลข อย. และเลข ฆอ. ที่ถูกต้อง คือเครื่องยืนยันว่าสินค้าของคุณมีคุณภาพจริงตามที่กล่าวอ้าง

ให้ ThaiFDA.com ช่วยคุณจัดการเรื่องยากให้เป็นเรื่องง่าย

กฎหมายอาหารมีรายละเอียดปลีกย่อยเยอะมาก ทั้งประกาศกระทรวงสาธารณสุขฉบับย่อย และเกณฑ์การพิจารณาของเจ้าหน้าที่ที่ปรับเปลี่ยนตามยุคสมัย การลองผิดลองถูกเองอาจทำให้คุณเสียเวลาและเสียโอกาสทางการตลาด

ที่ ThaiFDA.com เราคือผู้เชี่ยวชาญด้านกฎหมายอาหารโดยตรง:

• บริการขอใบอนุญาตผลิต/นำเข้าอาหาร

• รับจดทะเบียนเลข อย. สินค้าทุกประเภท

• เชี่ยวชาญพิเศษด้านการขอใบอนุญาตโฆษณา (ฆอ.) ตรวจสอบคำโฆษณาให้ผ่านฉลุยภายใต้มาตรา 40 และ 41

ไม่อยากเสี่ยงโดนปรับ หรืออยากให้ธุรกิจเริ่มได้อย่างมั่นคง ปรึกษาเราได้เลยครับ!