Anticaking Agent: สารกันการรวมตัวเป็นก้อน คืออะไร? ทำไมคนทำแบรนด์ต้องรู้เกณฑ์ อย. ล่าสุด (2026)
สำหรับผู้ประกอบการที่ทำผลิตภัณฑ์ประเภทผง เช่น คอลลาเจนผง, กาแฟ 3-in-1, หรือผลิตภัณฑ์เสริมอาหารชนิดชงดื่ม ปัญหาที่พบบ่อยที่สุดคือ “สินค้าจับตัวเป็นก้อน” เมื่อเปิดทิ้งไว้หรือเก็บในที่ชื้น ซึ่งทางแก้มาตรฐานอุตสาหกรรมคือการใช้ Anticaking Agent หรือ สารกันการรวมตัวเป็นก้อน แต่ทราบไหมครับว่า การใส่สารเหล่านี้มี “กฎเหล็ก” จาก อย. ที่ต้องปฏิบัติตามอย่างเคร่งครัด หากระบุบนฉลากผิดเพียงนิดเดียว จะส่งผลให้การขอ ใบอนุญาตโฆษณาอาหาร (ฆอ.) ของคุณถูกตีกลับทันที วันนี้ ThaiFDA.com สรุปข้อกำหนดล่าสุดมาให้แล้วครับ
1. Anticaking Agent คืออะไร?
Anticaking Agent คือวัตถุเจือปนอาหาร (Food Additive) ที่เติมลงในอาหารที่มีลักษณะเป็นผงหรือเป็นเม็ดเล็กๆ เพื่อป้องกันไม่ให้อนุภาคของอาหารเกาะติดกันจนกลายเป็นก้อน ช่วยให้ผลิตภัณฑ์คงตัว ไหลเทง่าย (Free-flowing) และรักษารูปลักษณ์ที่น่ารับประทาน
2. สารกันการรวมตัวเป็นก้อนที่ อย. อนุญาตให้ใช้บ่อยที่สุด
ตามประกาศกระทรวงสาธารณสุข เรื่อง วัตถุเจือปนอาหาร (อ้างอิงตามเลข INS – International Numbering System) สารที่นิยมใช้ ได้แก่:
ซิลิคอน ไดออกไซด์ (Silicon Dioxide – INS 551): พบมากในเกลือ, ครีมเทียม และอาหารเสริมผง
แคลเซียม ซิลิเกต (Calcium Silicate – INS 552): ช่วยดูดซับความชื้นได้ดีเยี่ยม
แมกนีเซียม คาร์บอเนต (Magnesium Carbonate – INS 504(i)): นิยมใช้ในเกลือบริโภค
เงื่อนไขสำคัญ: สารแต่ละชนิดมี “ปริมาณสูงสุดที่อนุญาตให้ใช้” (Maximum Level) ในอาหารแต่ละประเภทไม่เท่ากัน การใส่เกินเกณฑ์ถือเป็นการผลิตอาหารผิดมาตรฐาน มีโทษตามกฎหมายครับ
3. การแสดงชื่อบนฉลาก (Label Compliance)
นี่คือจุดที่เจ้าหน้าที่ อย. ตรวจเข้มที่สุดก่อนออกเลขสารบบ หรืออนุมัติงานโฆษณา:
ต้องระบุชื่อกลุ่มหน้าที่: ต้องมีคำว่า “สารกันการรวมตัวเป็นก้อน” กำกับเสมอ
ระบุชื่อเฉพาะหรือเลข INS: เช่น “สารกันการรวมตัวเป็นก้อน (INS 551)” หรือ “สารกันการรวมตัวเป็นก้อน (ซิลิคอน ไดออกไซด์)”
ความถูกต้อง: หากในสูตรมีการใช้แต่บนฉลากไม่มีการระบุ จะถือว่าฉลากนั้นไม่ถูกต้องตามกฎหมาย
4. ทำไมเรื่อง “สารกันก้อน” ถึงส่งผลต่อการขอ ฆอ.?
หลายท่านสงสัยว่า “แค่ใส่สารกันก้อน ทำไมขอใบอนุญาตโฆษณาไม่ผ่าน?” คำตอบคือ “ความสมบูรณ์ของฉลาก” ครับ:
การตรวจสอบย้อนกลับ: ในขั้นตอนการขอ ฆอ. เจ้าหน้าที่จะตรวจสอบว่าข้อความบนฉลากสอดคล้องกับสูตรส่วนประกอบที่จดทะเบียนไว้หรือไม่
ความปลอดภัยของผู้บริโภค: หากโฆษณาว่า “ธรรมชาติ 100%” แต่มีการใช้สาร INS 551 โดยไม่แจ้งบนฉลาก จะถือว่าโฆษณาหลอกลวงหรือโอ้อวดเกินจริง
ภาพประกอบโฆษณา: หากใน Artwork โฆษณาแสดงภาพซองสินค้าที่ระบุส่วนประกอบไม่ครบตามประกาศล่าสุด งานโฆษณาชิ้นนั้นจะถูกสั่งแก้ไขทันที
5. ตารางเช็คลิสต์: การใช้สารกันการรวมตัวเป็นก้อนอย่างมือโปร
| สิ่งที่ต้องตรวจสอบ | แนวทางที่ถูกต้อง |
| ประเภทอาหาร | ตรวจสอบว่าสารชนิดนั้นอนุญาตให้ใช้ในอาหารกลุ่มของคุณหรือไม่ |
| ปริมาณ (Dosage) | คำนวณปริมาณที่ใช้ให้ไม่เกินเกณฑ์ GMP หรือเกณฑ์เฉพาะของสารนั้น |
| เลข INS | ระบุเลข INS ให้ตรงตามฐานข้อมูลล่าสุดของ อย. |
| คำเตือน | ตรวจสอบว่าสารนั้นต้องมีคำเตือนเฉพาะหรือไม่ (ส่วนใหญ่อาหารกลุ่มนี้ไม่มี แต่ควรเช็คเป็นรายกรณี) |
สรุป: ให้ ThaiFDA.com ช่วยคุณจัดระเบียบความถูกต้อง
การใช้ Anticaking Agent เป็นเรื่องเทคนิคที่ดูเหมือนง่าย แต่รายละเอียดทางกฎหมายนั้นซับซ้อน การเตรียมความพร้อมเรื่อง “วัตถุเจือปนอาหาร” ตั้งแต่วันนี้ จะช่วยให้การทำตลาดของคุณราบรื่น ไม่สะดุด
ทำไมต้องเลือก ThaiFDA.com ?
Expertise: เราเชี่ยวชาญการตรวจสูตรอาหารและวัตถุเจือปนตามประกาศฉบับล่าสุด
Compliance Check: ช่วยตรวจสอบฉลากสินค้าให้ถูกต้อง 100% ก่อนส่งยื่น อย.
ฆอ. Service: บริการขอใบอนุญาตโฆษณาอาหาร (ฆอ.) แบบครบวงจร ร่างคำโฆษณาให้ปังและถูกกฎหมายในรอบเดียว
อยากให้สินค้าผงของคุณไหลลื่นทั้งในซองและในตลาด ปรึกษา ThaiFDA.com วันนี้ครับ!











