สรุปหลักเกณฑ์การโฆษณาอาหาร พ.ศ. 2551: คัมภีร์ทำ ฆอ. ให้ผ่านฉลุย ไม่เสี่ยงโดนปรับ (Update 2026)
ในโลกของการตลาดออนไลน์ที่เต็มไปด้วยการแข่งขัน การมีสินค้าดีอย่างเดียวไม่พอครับ แต่การสื่อสารต้อง “คม” และ “ถูกกฎหมาย” ด้วย สำหรับผู้ประกอบการไทย กฎหมายที่เป็นหัวใจหลักคือ ประกาศ อย. เรื่อง หลักเกณฑ์การโฆษณาอาหาร พ.ศ. 2551 ซึ่งเป็นด่านแรกที่ตัดสินว่าโฆษณาของคุณจะได้รับใบอนุญาต ฆอ. หรือจะถูกตีกลับพร้อมโทษปรับมหาศาล
วันนี้ ThaiFDA.com จะมาถอดรหัสข้อบังคับนี้ให้เข้าใจง่ายๆ เพื่อให้ธุรกิจของคุณเดินหน้าได้อย่างมั่นคงครับ
1. หัวใจของประกาศ พ.ศ. 2551 คืออะไร?
ประกาศฉบับนี้ถูกออกมาเพื่อควบคุมไม่ให้เกิดการโฆษณาที่ “เกินจริง หลอกลวง หรือทำให้เข้าใจผิดในสาระสำคัญ” โดยเน้นย้ำว่าอาหารไม่ใช่ยา ดังนั้นการนำเสนอสรรพคุณต้องอยู่บนพื้นฐานของโภชนาการ ไม่ใช่การรักษาโรค
2. 3 กฎเหล็ก “ข้อห้าม” ที่พบบ่อยที่สุด
หากคุณไม่อยากให้การยื่นขอ ฆอ. ของคุณติดขัด ต้องระวัง 3 ประเด็นหลักนี้ครับ:
A. การเคลมสรรพคุณทางยา (Therapeutic Claims)
ห้ามระบุว่าอาหารสามารถ “รักษา ป้องกัน บรรเทา หรือบำบัดโรค” ได้โดยเด็ดขาด
คำต้องห้าม: รักษาเบาหวาน, แก้ปวดข้อ, ป้องกันมะเร็ง, ฟื้นฟูตับ, ล้างสารพิษในเลือด
ทางแก้: ต้องใช้คำกล่าวอ้างหน้าที่สารอาหาร (Functional Claims) ตามที่ อย. อนุญาตเท่านั้น
B. การแสดงภาพ “ก่อนและหลัง” (Before & After)
อย. ถือว่าการใช้ภาพเปรียบเทียบ Before & After เป็นการโฆษณาที่โอ้อวดเกินจริง เพราะผลลัพธ์ของอาหารเสริมขึ้นอยู่กับแต่ละบุคคล
ข้อห้าม: ภาพคนอ้วน-ผอม, ภาพผิวคล้ำ-ขาว, หรือภาพผลตรวจเลือดที่ดีขึ้นหลังกินผลิตภัณฑ์
C. การใช้บุคคลทางการแพทย์มาชี้ชวน
ห้ามใช้ภาพหรือความเห็นของ หมอ, พยาบาล, เภสัชกร หรือบุคคลที่แต่งกายสื่อว่าเป็นผู้เชี่ยวชาญทางการแพทย์มาการันตีสินค้า
เหตุผล: เพื่อป้องกันไม่ให้ผู้บริโภคเชื่อถือเกินจริงเพราะคิดว่าเป็นคำแนะนำทางการแพทย์
3. สิ่งที่โฆษณา “ทำได้” (ภายใต้การขอ ฆอ.)
แม้กฎหมายจะเข้มงวด แต่คุณยังสามารถสร้างยอดขายได้หากรู้วิธีการนำเสนอที่ถูกต้อง:
การกล่าวอ้างหน้าที่สารอาหาร: เช่น “วิตามินซีมีส่วนช่วยในกระบวนการต่อต้านอนุมูลอิสระ”
การใช้คำที่สื่อถึงไลฟ์สไตล์: เน้นความสดชื่น การดูแลตัวเอง หรือความมั่นใจ
การแสดงผลวิจัยที่ผ่านการรับรอง: ต้องเป็นงานวิจัยที่น่าเชื่อถือและตรงตามสูตรส่วนประกอบจริง
4. ตารางสรุป: สิ่งที่ต้องเตรียมตามหลักเกณฑ์ 2551
| รายการตรวจสอบ | ข้อกำหนดตามหลักเกณฑ์ พ.ศ. 2551 |
| เลข ฆอ. | ต้องมีและแสดงในสื่อโฆษณาเสมอ (ยกเว้นบางกรณีที่ได้รับการยกเว้น) |
| คำเตือน | ต้องแสดงคำเตือนตามประเภทอาหาร เช่น “ไม่มีผลในการป้องกันหรือรักษาโรค” |
| ขนาดตัวอักษร | คำเตือนต้องอ่านออกชัดเจน (มีกำหนดขนาดขั้นต่ำตามสัดส่วนพื้นที่) |
| ความยาวของสื่อ | หากเป็นคลิปวิดีโอ ต้องแสดงเลข ฆอ. และคำเตือนให้เพียงพอต่อการสังเกต |
5. ทำไมต้องยื่นขอ ฆอ. ผ่าน ThaiFDA.com ?
หลักเกณฑ์ปี 2551 มีรายละเอียดปลีกย่อยเยอะมาก และมักจะมีประกาศย่อยๆ ออกมาอัปเดตเสมอ การลองผิดลองถูกเองอาจทำให้คุณเสียเวลาไปหลายสัปดาห์ หรือแย่กว่านั้นคือถูกปรับตั้งแต่ครั้งแรกที่ยิง Ads
ที่ ThaiFDA.com เราเชี่ยวชาญการตีความกฎหมายนี้โดยเฉพาะ:
คัดกรองคำ (Script Audit): เราช่วยเกลาคำโฆษณาให้ “ขายได้” และ “ผ่าน อย.”
ตรวจสอบชิ้นงาน (Artwork Check): มั่นใจว่าการวางตำแหน่งคำเตือนและเลข ฆอ. ถูกต้อง 100%
ยื่นไว ได้จริง: ดำเนินการผ่านระบบ e-Submission อย่างรวดเร็ว ติดตามงานใกล้ชิดจนจบ
สรุป: กฎหมายมีไว้คุ้มครอง ไม่ใช่ขัดขวางธุรกิจ
การทำตามหลักเกณฑ์โฆษณา พ.ศ. 2551 คือการสร้างความยั่งยืนให้แบรนด์ครับ เพราะเมื่อคุณทำถูกต้อง คุณจะไม่ต้องกังวลเรื่องการโดนสั่งระงับโฆษณาในภายหลัง ซึ่งจะส่งผลเสียต่อความน่าเชื่อถือและงบประมาณการตลาดมากกว่า
อยากให้โฆษณาของคุณผ่านฉลุยในรอบเดียว? ปรึกษาผู้เชี่ยวชาญจาก ThaiFDA.com ได้เลยครับ!











